23 lutego – Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. Głos specjalistów ze Szpitala Psychiatrycznego w Toszku

Depresja jest jedną z najczęściej występujących chorób psychicznych na świecie. Może dotknąć każdego – niezależnie od wieku, płci, statusu społecznego czy sytuacji życiowej. Nie jest oznaką słabości ani „gorszego dnia”, ale poważnym zaburzeniem zdrowia, które wymaga leczenia.

23 lutego obchodzimy Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją – inicjatywę ustanowioną w 2001 roku. To czas, w którym szczególnie podkreśla się znaczenie wczesnej diagnozy, dostępu do leczenia oraz edukacji społecznej w zakresie zdrowia psychicznego.

Depresja jako grupa zaburzeń

Jak podkreśla dr Miłosz Kotarba ze Szpitala Psychiatrycznego w Toszku, jednym z najtrudniejszych elementów leczenia depresji jest jej złożoność. Depresja nie jest jednorodną chorobą – w praktyce klinicznej stanowi grupę zaburzeń o różnym przebiegu, nasileniu i podłożu.

Inaczej przebiega depresja u młodej osoby wchodzącej w dorosłość, a inaczej u pacjenta z zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi, które często pojawiają się po 40. lub 50. roku życia. Każdy pacjent wymaga indywidualnego podejścia i dostosowania terapii do jego potrzeb, sytuacji życiowej oraz współistniejących trudności.

Depresja jest również jedną z głównych przyczyn niezdolności do pracy, dlatego stanowi nie tylko problem medyczny, ale także społeczny.

Objawy, których nie wolno lekceważyć

Depresja może rozwijać się stopniowo i przez długi czas pozostawać niezauważona. Obniżony nastrój utrzymujący się przez wiele tygodni, utrata zainteresowań i przyjemności, przewlekłe zmęczenie czy wycofanie z relacji społecznych to sygnały, które powinny skłonić do konsultacji ze specjalistą.

Do najczęstszych objawów należą:

• długotrwałe przygnębienie,
• utrata zainteresowań,
• zaburzenia snu i rytmu dobowego,
• zmiany apetytu,
• trudności z koncentracją,
• poczucie beznadziei,
• izolowanie się od bliskich,
• myśli rezygnacyjne lub samobójcze.

Objawy mogą mieć również charakter somatyczny, np. bóle głowy czy brzucha.

Według szacunków w Polsce na depresję choruje około 1,285 mln osób. W 2024 roku świadczenia związane z depresją otrzymało ponad 878 tys. pacjentów, a refundowane leki przeciwdepresyjne wykupiło 1,9 mln osób. Wzrost liczby osób korzystających z leczenia pokazuje zarówno skalę problemu, jak i rosnącą świadomość społeczną.

Depresja wśród młodzieży

Szczególną uwagę specjaliści z Toszka zwracają na depresję młodzieńczą. Szacuje się, że objawy depresyjne może doświadczać nawet co trzeci nastolatek. W wielu przypadkach są one związane z okresem rozwojowym, jednak nie oznacza to, że mają charakter błahy czy przemijający.

Jak podkreśla lek. Magdalena Turek, młodzi ludzie często chorują w milczeniu. Objawy depresji bywają mylone z buntem młodzieńczym. Tymczasem nastolatki nierzadko komunikują swoje emocje poprzez samookaleczenia lub podejmowanie prób samobójczych.

W Szpitalu Psychiatrycznym w Toszku, na oddziale sądowym dla nieletnich o wzmocnionym zabezpieczeniu, pacjenci z depresją stanowią od 20 do 30 procent hospitalizowanych. Oddział realizuje postanowienia sądu wobec nieletnich zdemoralizowanych oraz z zaburzeniami lub chorobami psychicznymi. Dane te pokazują, jak istotnym problemem jest depresja wśród młodych osób.

Profilaktyka i psychoedukacja

Specjaliści podkreślają, że ogromne znaczenie ma psychoedukacja, zwłaszcza w środowisku szkolnym. Kluczową rolę odgrywa psycholog szkolny, który powinien być łatwo dostępnym wsparciem dla młodzieży.

Istotne są również elementy zdrowego stylu życia, które mogą chronić przed zaburzeniami nastroju:

• regularny i odpowiednio długi sen,
• aktywność fizyczna,
• ruch na świeżym powietrzu,
• budowanie bezpiecznych relacji społecznych.

Edukacja w zakresie zdrowia psychicznego powinna być stałym elementem pracy z dziećmi i młodzieżą.

Depresję można leczyć

Depresja jest chorobą, którą można skutecznie leczyć. Najczęściej stosuje się psychoterapię, farmakoterapię lub połączenie obu metod. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie i szybkie rozpoczęcie terapii.

Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją przypomina, że rozmowa, uważność i profesjonalna pomoc mogą realnie wpłynąć na zdrowie i życie wielu osób. Głos specjalistów ze Szpitala Psychiatrycznego w Toszku jasno wskazuje, że indywidualne podejście, edukacja i szybka reakcja są podstawą skutecznej walki z depresją.