Decyzja ukraińskich samorządowców wywołała falę oburzenia w Polsce. Ogłoszenie 2027 roku czasem upamiętnienia Ukraińskiej Powstańczej Armii i jej przywódców spotkało się ze zdecydowanym sprzeciwem marszałka województwa śląskiego Wojciecha Saługi. Samorządowiec skierował oficjalny list do władz Obwodu Lwowskiego, wskazując, że gloryfikowanie organizacji odpowiedzialnej za zbrodnie na Polakach godzi w pamięć ofiar i zagraża relacjom budowanym przez oba narody.
Kontrowersyjna decyzja we Lwowie. Polska reaguje
Wszystko zaczęło się 20 października, kiedy Lwowska Rada Obwodowa przyjęła uchwałę dotyczącą obchodów w 2027 roku. Postanowiono uhonorować Ukraińską Powstańczą Armię, jej dowódcę Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza, związanego z Organizacją Ukraińskich Nacjonalistów.
Decyzja natychmiast wywołała kontrowersje po polskiej stronie granicy. Powodem jest tragiczna historia Wołynia i Galicji Wschodniej, gdzie w latach 1943–1945 ukraińscy nacjonaliści dokonali masowych mordów na polskiej ludności cywilnej.
Dla rodzin ofiar i kolejnych pokoleń Polaków wydarzenia te pozostają jedną z najboleśniejszych kart historii. Dlatego próby publicznego honorowania UPA spotykają się ze stanowczym sprzeciwem.
Wojciech Saługa zabrał głos. List trafił do władz Obwodu Lwowskiego
Marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa postanowił zareagować oficjalnie. W liście skierowanym do Maksyma Kozickiego, stojącego na czele Lwowskiej Obwodowej Administracji Wojskowej, wyraził głębokie zaniepokojenie decyzją tamtejszych radnych.
Saługa przypomniał, że województwo śląskie i Obwód Lwowski od lat łączą partnerskie relacje, a ich fundamentem powinny pozostawać wzajemny szacunek, odpowiedzialność i zrozumienie historycznych doświadczeń.
Szczególne znaczenie ma to w kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę. Od początku pełnoskalowej wojny mieszkańcy województwa śląskiego angażowali się w pomoc ukraińskim uchodźcom, oferując schronienie, wsparcie materialne i solidarność w najtrudniejszych chwilach.
Marszałek podkreślił, że właśnie dlatego decyzja lwowskich samorządowców jest tak trudna do zaakceptowania.
Pamięć o ofiarach nie może być przedmiotem kompromisu
W swoim stanowisku Wojciech Saługa jednoznacznie wskazał, że sprzeciw wobec gloryfikowania UPA nie oznacza odwrócenia się od Ukrainy ani jej obywateli.
Chodzi o fundamentalną zasadę: współpraca między narodami nie może odbywać się kosztem prawdy historycznej.
Marszałek zaznaczył, że pojednanie wymaga nie tylko dobrej woli, ale również poszanowania pamięci osób, które poniosły śmierć w wyniku zbrodni popełnionych przez ukraińskich nacjonalistów.
Zwrócił również uwagę na polityczne konsekwencje podobnych decyzji. Jego zdaniem kontrowersyjna uchwała może zostać wykorzystana przez środowiska zainteresowane osłabieniem polsko-ukraińskiej współpracy.
W obecnej sytuacji międzynarodowej takie podziały mogą przynieść korzyści przede wszystkim Rosji, która od lat próbuje destabilizować relacje między państwami wspierającymi Ukrainę.
Polska solidarność nie oznacza zgody na zakłamywanie historii
Stanowisko marszałka Śląska wpisuje się w szerszą reakcję polskich władz.
Decyzję lwowskich radnych skrytykował również premier Donald Tusk, który ocenił ją jako szkodliwą dla Ukrainy. Sprawą zajęło się także Ministerstwo Spraw Zagranicznych.
21 października wiceszef MSZ Marcin Bosacki poinformował, że Polska otrzymała od najbliższych współpracowników prezydenta Wołodymyra Zełenskiego zapewnienie, iż kontrowersyjna uchwała nie wejdzie w życie.
Informacja o decyzji zniknęła również z oficjalnej strony internetowej władz Obwodu Lwowskiego. Nie jest to jednak równoznaczne z formalnym uchyleniem uchwały.
Marszałek Śląska apeluje o odpowiedzialność i dialog
Wojciech Saługa oczekuje osobistego zaangażowania władz Obwodu Lwowskiego w rozwiązanie sporu i ponownego przeanalizowania konsekwencji podjętej decyzji.
Jednocześnie nie zamyka drogi do dalszej współpracy. Przeciwnie, podkreśla znaczenie dialogu, który pozwoli zachować dobre relacje bez pomijania bolesnych faktów historycznych.
Sprawa pokazuje, jak wielkie znaczenie dla współczesnych stosunków polsko-ukraińskich nadal mają wydarzenia sprzed ponad 80 lat.
Polska pozostaje jednym z najważniejszych sojuszników Ukrainy w obliczu rosyjskiej agresji. Jednak solidarność i wsparcie nie mogą oznaczać milczenia wobec prób honorowania organizacji odpowiedzialnych za masowe zbrodnie na polskich obywatelach.
Przesłanie płynące ze Śląska jest jednoznaczne: współpraca z Ukrainą jest potrzebna, ale jej fundamentem muszą pozostać prawda historyczna, szacunek dla ofiar i odpowiedzialność za podejmowane decyzje.