Owca Plus – wsparcie dla przyrody i pasterskiego dziedzictwa regionu

Województwo Śląskie ogłosiło dwa otwarte konkursy ofert, których celem jest ochrona unikatowych walorów przyrodniczych oraz popularyzacja tradycji pasterskich Beskidów i Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Inicjatywy te realizowane są w ramach Wojewódzkiego Programu Aktywizacji Gospodarczej oraz Zachowania Dziedzictwa Kulturowego Beskidów i Jury Krakowsko-Częstochowskiej – Owca Plus do roku 2027.

Pierwszy z konkursów koncentruje się na czynnej ochronie przyrody. Jego głównym założeniem jest zachowanie cennych hal, łąk i polan górskich Beskidów oraz muraw Jury Krakowsko-Częstochowskiej poprzez tradycyjną gospodarkę pasterską. Na realizację tych działań przeznaczono łącznie 850 tysięcy złotych, z czego zdecydowana większość środków trafi na ochronę krajobrazu górskiego Beskidów, a pozostała część na murawy jurajskie. Dofinansowanie może pokryć nawet 95 procent kosztów kwalifikowanych.

Wsparcie obejmie prowadzenie wypasu owiec i kóz, w szczególności ras lokalnych, metodami tradycyjnymi i szałaśniczymi. Działania te nie tylko sprzyjają zachowaniu bioróżnorodności, lecz także chronią krajobraz kulturowy regionu. Istotnym elementem konkursu jest również popularyzacja wiedzy o zasobach przyrodniczych Beskidów i Jury oraz promowanie samej gospodarki pasterskiej jako skutecznego narzędzia ochrony środowiska.

Drugi konkurs skierowany jest do podmiotów realizujących inicjatywy promujące program Owca Plus oraz pasterskie dziedzictwo kulturowe regionu. Jego celem jest wzmacnianie lokalnej tożsamości, podtrzymywanie tradycji ludowych, rozwój rzemiosła oraz aktywizacja społeczności lokalnych. Na ten cel przeznaczono 100 tysięcy złotych, przy czym maksymalna kwota pojedynczej dotacji wynosi 12 tysięcy złotych i nie może przekroczyć 70 procent kosztów kwalifikowanych zadania.

Dofinansowanie można uzyskać m.in. na organizację konferencji, warsztatów i festynów, przygotowanie publikacji, materiałów promocyjnych, albumów czy filmów. Wsparciem objęte są także działania edukacyjne, w ramach których promowane będą tradycje pasterskie, regionalne zwyczaje oraz produkty pochodzenia owczego i koziego.

Nabór wniosków prowadzony jest w dwóch terminach. Konkurs dotyczący promocji programu Owca Plus trwa od 26 stycznia do 23 lutego 2026 roku, natomiast konkurs związany z ochroną przyrody i krajobrazu potrwa od 26 stycznia do 16 lutego 2026 roku.

Ogłoszone konkursy stanowią realną szansę na połączenie ochrony przyrody z pielęgnowaniem kulturowego dziedzictwa regionu. Program Owca Plus pokazuje, że tradycyjne pasterstwo może być nie tylko elementem historii, lecz także nowoczesnym i skutecznym narzędziem zrównoważonego rozwoju Beskidów i Jury Krakowsko-Częstochowskiej.

Fot. Tomasz Żak UMWS