Samorządy mają otrzymać w przyszłym roku wyraźnie większe środki z budżetu państwa. Projekt budżetu na 2027 rok przewiduje blisko 41,2 mld zł dotacji dla jednostek samorządu terytorialnego. Znacząco wzrosną pieniądze przeznaczone na zadania zlecone, oświatę, świadczenia dla rodzin oraz bezpieczeństwo publiczne.
Projekt budżetu państwa na 2027 rok przynosi istotne informacje dla gmin, powiatów i województw. Łączna pula dotacji przeznaczonych na finansowanie zadań administracji rządowej, dofinansowanie zadań własnych samorządów oraz przedsięwzięcia realizowane na podstawie porozumień ma wynieść 41,19 mld zł.
To o około 6,1 mld zł więcej niż przewidziano w planie na 2026 rok.
Zadania zlecone – wzrost o blisko 7,3 mld zł
Największą część przyszłorocznej puli stanowić mają pieniądze przeznaczone na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.
Na ten cel zaplanowano 33,7 mld zł, czyli o blisko 7,3 mld zł więcej niż w 2026 roku. To szczególnie istotna pozycja z punktu widzenia samorządów, które od lat zwracają uwagę na koszty wykonywania powierzanych im przez państwo obowiązków.
Skala problemu jest znacząca. Z przedstawionych wcześniej wstępnych szacunków Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego wynikało, że różnica pomiędzy otrzymywanymi dotacjami a faktycznymi wydatkami JST na zadania zlecone może sięgać około 2,1 mld zł.
Największy wzrost w obszarze polityki rodzinnej
Jedną z głównych przyczyn zwiększenia przyszłorocznych dotacji są wydatki związane z polityką rodzinną. W dziale „Rodzina” zaplanowano wzrost środków o blisko 4,5 mld zł.
Dodatkowe pieniądze mają być związane przede wszystkim z realizacją świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego, a także świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zasiłków dla opiekunów oraz kosztów ich obsługi.
Ponad miliard więcej na bezpieczeństwo
Większy strumień pieniędzy ma zostać skierowany również na bezpieczeństwo publiczne i ochronę przeciwpożarową.
Dotacja w tym obszarze ma wzrosnąć o około 1,15 mld zł. Środki mają być związane m.in. z realizowanym przez Państwową Straż Pożarną programem modernizacji, świadczeniami mieszkaniowymi dla strażaków, zwrotem kosztów dojazdów oraz dodatkowymi wydatkami związanymi z funkcjonowaniem PSP.
Oświata: prawie 122 mld zł potrzeb
Jedną z najważniejszych pozycji dla samorządowych budżetów pozostaje edukacja. W 2027 roku łączna kwota potrzeb oświatowych ma wynieść około 121,9 mld zł.
W 2026 roku jest to niespełna 115 mld zł. Oznacza to wzrost o około 7 mld zł, czyli 6 proc.
Jednocześnie o blisko 440 mln zł mają zwiększyć się dotacje w dziale „Oświata i wychowanie”. Część tych pieniędzy zostanie przeznaczona m.in. na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i ćwiczeniowe.
Według projektu dotyczącego sposobu podziału środków oświatowych finansowy standard A ma w 2027 roku wynieść około 10 252 zł, podczas gdy w 2026 roku wynosił 9 717 zł. To wzrost o około 5,5 proc.
Wyższa kwota bazowa dla nauczycieli
Zmiany dotyczą również wynagrodzeń. Projekt budżetu zakłada, że kwota bazowa dla nauczycieli w 2027 roku wyniesie 5 765,80 zł. Obecnie jest to 5 597,86 zł.
W projekcie przewidziano środki pozwalające na wzrost wynagrodzeń nauczycieli oraz pracowników państwowej sfery budżetowej o 3 proc. Łączny koszt tych podwyżek wraz z pochodnymi oszacowano na około 7,8 mld zł.
Więcej pieniędzy, ale przed samorządami nadal duże wyzwania
Projekt budżetu na 2027 rok oznacza znaczący nominalny wzrost środków kierowanych do jednostek samorządu terytorialnego. Szczególnie widoczne jest zwiększenie finansowania zadań zleconych oraz potrzeb oświatowych.
Dla gmin, powiatów i województw kluczowe będzie jednak nie tylko to, ile pieniędzy zapisano w budżecie państwa, ale również czy ich wysokość będzie odpowiadała rzeczywistym kosztom wykonywania poszczególnych zadań.
Przedstawione kwoty wynikają z projektu budżetu państwa na 2027 rok, a więc dokumentu, który musi jeszcze przejść dalszą procedurę budżetową.
Fot. PAP
