Zabrze chce do UNESCO. Śląska historia przemysłowa puka do drzwi światowego dziedzictwa

Czy podziemia Zabrza trafią na listę światowego dziedzictwa UNESCO? Miasto rozpoczęło formalną drogę do jednego z najważniejszych wyróżnień kulturowych na świecie.

W sercu Śląska, gdzie przez dekady tętniło górnicze życie, dziś tętni pasja do historii i dążenie do światowego uznania. Zabrze złożyło właśnie wniosek o wpisanie zespołu zabytkowych kopalń na Polską Listę Informacyjną UNESCO – pierwszy krok ku temu, by śląska spuścizna przemysłowa została objęta ochroną na poziomie międzynarodowym.

Trzy kopalnie – jedna historia regionu

Zgłoszenie dotyczy trzech ściśle powiązanych historycznie obiektów, które razem tworzą unikatowy kompleks dziedzictwa górnictwa węgla kamiennego:

• Kopalnia Królowa Luiza – jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych zakładów górniczych na Śląsku, z dodatkowym kompleksem szkoleniowym z XX wieku.
• Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna – najdłuższe tego typu zachowane podziemne wyrobisko w Europie, powstałe pod koniec XVIII wieku.
• Kopalnia Guido – założona w XIX wieku prywatna kopalnia, która w XX wieku pełniła funkcje szkoleniowe, a dziś jest jedną z najważniejszych turystycznych atrakcji górniczych na kontynencie.

To nie tylko zabytki – to działające podziemne muzea z oryginalnymi maszynami, trasami edukacyjnymi i unikalnym klimatem autentycznego przemysłowego świata. W skali Polski nie ma drugiego takiego miejsca, a w Europie podobne kompleksy można policzyć na palcach jednej ręki.

Symbol przemysłowej tożsamości

Wniosek do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego złożyli dziś wspólnie: dyrektor Muzeum Górnictwa Węglowego Bartłomiej Szewczyk, prezydent Zabrza Ewa Weber, marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa oraz senator Halina Bieda.

– „Nasze miasto było sercem przemysłowego Śląska. Dziś chcemy, by ta historia została zauważona i doceniona w skali świata. Dziedzictwo górnictwa przekształcamy w nowoczesną ofertę turystyczną, która przyciąga setki tysięcy ludzi” – podkreśla prezydent Weber.

Tylko w ubiegłym roku kompleksy Muzeum Górnictwa Węglowego odwiedziło niemal 500 tysięcy osób. Zabrze mierzy wysoko – celem jest milion odwiedzających rocznie. To nie tylko promocja miasta, ale także ogromny impuls gospodarczy i kulturowy dla całego regionu.

UNESCO – wyróżnienie i zobowiązanie

Marszałek Województwa Śląskiego Wojciech Saługa przypomina, że wpis na listę UNESCO to nie tylko prestiż, ale i obowiązki:
– „Taki tytuł to wielka odpowiedzialność. Zobowiązuje nas do jeszcze większej troski o dziedzictwo i do tego, by mieszkańcy współtworzyli jego przyszłość”.

Proces ubiegania się o wpis potrwa kilka lat. Po przesłaniu wniosku do Sekretariatu Komitetu Światowego Dziedzictwa możliwa będzie jego wstępna ocena – dopiero potem rozpocznie się etap właściwej aplikacji. Decyzję podejmie Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Zabrze z wizją przyszłości

Choć historia zabrzańskiego górnictwa zaczyna się pod ziemią, jej przyszłość sięga wysoko. Wpis na listę UNESCO byłby nie tylko uhonorowaniem minionych epok, ale także symbolicznym zwrotem w stronę przyszłości – takiej, która łączy przemysłowe dziedzictwo z edukacją, turystyką i zrównoważonym rozwojem.

Zabrze stawia na autentyczność. Na świecie coraz częściej szuka się miejsc z duszą – a podziemne labirynty tego miasta mają jej pod dostatkiem.

Fot. UM w Zabrzu