Głosowanie nad umową UE–Mercosur i protest rolników. Prezydent zapowiada dialog

Piątek będzie jednym z kluczowych dni w debacie o przyszłości polskiego rolnictwa i relacjach handlowych Unii Europejskiej z krajami Ameryki Południowej. W Radzie UE zaplanowano głosowanie dotyczące umowy handlowej z państwami Mercosur, a w Warszawie odbędzie się ogólnopolski protest rolników sprzeciwiających się jej przyjęciu.

W odpowiedzi na zapowiedź demonstracji prezydent Karol Nawrocki zdecydował się na bezpośrednie spotkanie z protestującymi. Jak poinformował szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki, rozmowy z przedstawicielami środowisk rolniczych rozpoczną się w piątek o godz. 10. Spotkanie ma być próbą wysłuchania postulatów rolników w momencie narastających napięć wokół planowanego porozumienia handlowego.

Inicjatywa prezydenta i prace w Sejmie

Równolegle do zapowiedzianego spotkania trwają prace parlamentarne nad prezydenckim projektem zmian w kilku ustawach, którego celem jest wzmocnienie ochrony polskiego rolnictwa. Projekt, złożony kilka miesięcy temu, został skierowany do pierwszego czytania w sejmowej komisji rolnictwa i rozwoju wsi.

Według Kancelarii Prezydenta szczególne znaczenie ma preambuła projektu, która – w przypadku wejścia ustawy w życie – może stać się ważnym narzędziem prawnym dla państwa w działaniach zmierzających do powstrzymania skutków umowy z Mercosurem na gruncie krajowym.

Rolnicy wychodzą na ulice

Protest organizowany przez środowiska skupione w Oddolnym Ogólnopolskim Proteście Rolników oraz OPZZ Rolników ma być wyrazem sprzeciwu nie tylko wobec samej umowy handlowej, ale także wobec dotychczasowej polityki państwa wobec wsi. Rolnicy obawiają się, że preferencyjne warunki handlowe doprowadzą do napływu tańszej żywności z Ameryki Południowej, co zagrozi konkurencyjności polskich gospodarstw i stabilności rynku rolnego.

Zdaniem organizatorów protestu produkcja rolna w krajach Mercosur odbywa się według standardów odmiennych od unijnych, co – przy otwarciu rynku – może prowadzić do nierównej konkurencji i spadku opłacalności krajowej produkcji.

Niezrealizowane postulaty wsi

Przedstawiciele rolników podkreślają, że ich postulaty były zgłaszane rządowi już na początku obecnej kadencji. Wśród nich wymieniają m.in. potrzebę odbudowy hodowli trzody chlewnej, skuteczniejszej walki z ASF, uproszczenia przepisów dotyczących budowy obiektów gospodarczych oraz stworzenia systemu wsparcia kierowanego do rolników faktycznie zajmujących się produkcją.

Krytycznie oceniane są także dotychczasowe działania resortu rolnictwa. Rolnicy wskazują na brak realnego dialogu i niespełnione zapowiedzi programowe, co ich zdaniem pogłębia frustrację na obszarach wiejskich.

Spór na forum europejskim

Na poziomie Unii Europejskiej Polska opowiada się przeciwko przyjęciu umowy UE–Mercosur, podobnie jak Francja i Węgry. Kluczowe znaczenie może mieć stanowisko kolejnych państw członkowskich, które zadecyduje o możliwości utworzenia tzw. mniejszości blokującej. W przypadku braku takiej większości rządy państw UE będą zabiegać o wprowadzenie klauzul ochronnych dla sektora rolnego.

Protesty zapowiedziane są nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach Unii Europejskiej, co pokazuje, że sprzeciw wobec umowy ma charakter ponadnarodowy i dotyczy szeroko rozumianej przyszłości europejskiego rolnictwa.

Decydujący dzień dla rolnictwa

Planowana umowa handlowa ma otworzyć rynek unijny na wybrane produkty rolne z Brazylii, Argentyny, Paragwaju i Urugwaju, w zamian za większy dostęp europejskiego przemysłu do rynków Ameryki Południowej. Brak jednomyślności wśród państw członkowskich pokazuje jednak, że porozumienie wciąż budzi poważne kontrowersje.

Piątkowe głosowanie w Radzie UE oraz spotkanie prezydenta z protestującymi rolnikami mogą okazać się ważnym momentem w sporze, który coraz wyraźniej staje się debatą o bezpieczeństwie żywnościowym, konkurencyjności rolnictwa i przyszłości wsi w Polsce i całej Europie.

Fot. PAP