Wiceprezydent Zabrza dr Ewa Weber: Profesjonalny nadzór właścicielski to fundament odpowiedzialnego państwa i samorządu

Profesjonalizacja nadzoru właścicielskiego, przejrzystość decyzji oraz etyka w zarządzaniu majątkiem publicznym to dziś jedne z kluczowych tematów debaty o jakości funkcjonowania państwa i samorządu. O wyzwaniach, standardach i koniecznych zmianach systemowych mówi dr Ewa Weber – wiceprezydent Zabrza, ekspert w zakresie zarządzania publicznego i nadzoru właścicielskiego – w rozmowie z Metropolia.info.

Nadzór właścicielski wraca do centrum debaty

Jak podkreśla dr Ewa Weber dla Metropolia.info, rosnące zainteresowanie nadzorem właścicielskim nie jest przypadkowe. Spółki z udziałem Skarbu Państwa i samorządów odgrywają dziś znacznie większą rolę niż jeszcze kilkanaście lat temu. To nie tylko podmioty realizujące zadania publiczne, ale również aktywni uczestnicy rynku, inwestorzy, pracodawcy i ważni partnerzy rozwoju regionalnego.

– Jakość nadzoru właścicielskiego bezpośrednio przekłada się na stabilność finansową spółek, jakość usług publicznych oraz bezpieczeństwo realizowanych inwestycji. Jeżeli nadzór jest słaby lub nieprzejrzysty, konsekwencje ponoszą ostatecznie mieszkańcy i podatnicy – podkreśla dr Ewa Weber dla Metropolia.info.

Profesjonalizacja zamiast doraźności

Zdaniem wiceprezydent Zabrza kluczowym kierunkiem zmian powinna być profesjonalizacja nadzoru właścicielskiego. Oznacza ona odejście od improwizacji i działań motywowanych bieżącą sytuacją na rzecz systemowego, kompetencyjnego i przewidywalnego modelu zarządzania.

W praktyce chodzi o jasne określenie ról właściciela, rady nadzorczej i zarządu oraz wprowadzenie przejrzystych kryteriów oceny ich pracy. Decyzje personalne i strategiczne powinny wynikać z analizy kompetencji oraz potrzeb organizacji, a nie z chwilowych uwarunkowań.

– Profesjonalny nadzór właścicielski buduje kulturę odpowiedzialności i rozliczalności. Spółka publiczna musi być traktowana jak dojrzały podmiot gospodarczy działający w interesie publicznym – zaznacza dr Ewa Weber dla Metropolia.info.

Polityka a zarządzanie – konieczność wyraźnych granic

Spółki publiczne funkcjonują na styku polityki, administracji i rynku, co generuje naturalne napięcia. Jak wskazuje dr Weber, wyzwaniem jest oddzielenie bieżących interesów politycznych od długofalowych celów rozwojowych spółki.

– Kluczowe jest budowanie przejrzystych, kompetencyjnych i odpornych na doraźne naciski systemów zarządzania majątkiem publicznym. Tylko w ten sposób można skutecznie wzmacniać zaufanie obywateli do instytucji publicznych – podkreśla dr Ewa Weber dla Metropolia.info.

Stabilne ramy instytucjonalne oraz ograniczenie uznaniowości w procesach decyzyjnych stanowią fundament nowoczesnego zarządzania w sektorze publicznym.

Rola standardów i kodeksów dobrych praktyk

Istotnym elementem profesjonalizacji są standardy oraz kodeksy dobrych praktyk. Jak zauważa wiceprezydent Zabrza, przepisy prawa wyznaczają formalne granice działania, jednak nie regulują wszystkich aspektów codziennej pracy organów spółek.

Kodeksy dobrych praktyk porządkują obszary „między przepisami”, wyznaczają wspólne standardy postępowania oraz wzmacniają kulturę organizacyjną opartą na transparentności i odpowiedzialności. Stanowią również ważny punkt odniesienia przy ocenie decyzji podejmowanych przez rady nadzorcze i zarządy.

Spółki komunalne pod szczególną uwagą

W ocenie dr Weber podobne podejście powinno być konsekwentnie wdrażane również w spółkach komunalnych. To one są często najbardziej bezpośrednim i odczuwalnym dla mieszkańców elementem funkcjonowania samorządu.

Wprowadzenie spójnych standardów nadzorczych może uporządkować relacje właścicielskie, wzmocnić transparentność procesów kadrowych oraz poprawić efektywność zarządzania majątkiem lokalnym.

Etyka jako integralna część profesjonalizmu

Dr Ewa Weber podkreśla, że etyka w nadzorze właścicielskim nie jest dodatkiem do procedur, lecz ich fundamentem. Oznacza gotowość reagowania na nieprawidłowości, odporność na presję oraz świadomość, że każda decyzja finansowa czy kadrowa wpływa na poziom zaufania społecznego.

– Etyka i profesjonalizm są nierozerwalne. Nawet najlepsze procedury nie wystarczą, jeśli zabraknie odpowiedzialności i odwagi w podejmowaniu decyzji zgodnych z interesem publicznym – wskazuje dr Ewa Weber dla Metropolia.info.

Długofalowe korzyści dla obywateli

Dobrze zorganizowany nadzór właścicielski przynosi wymierne, długofalowe efekty: większą stabilność finansową spółek, lepsze planowanie inwestycji, ograniczenie ryzyka kryzysów oraz wyższą jakość usług publicznych. W rezultacie rośnie zaufanie obywateli do instytucji państwa i samorządu – a to jeden z kluczowych zasobów rozwojowych nowoczesnego państwa.

Jak podsumowuje wiceprezydent Zabrza, budowa kultury profesjonalnego nadzoru właścicielskiego to proces wymagający konsekwencji i zmiany sposobu myślenia o spółkach publicznych. To jednak konieczny kierunek, jeśli majątek publiczny ma być zarządzany stabilnie, transparentnie i w sposób służący dobru wspólnemu.

Źródło: Metropolia.info