Prezydent Duda: „Hańba III RP” – wspomnienie ofiar pacyfikacji kopalni Wujek

W przeddzień 43. rocznicy tragicznych wydarzeń w kopalni Wujek prezydent Andrzej Duda złożył wieniec pod Krzyżem-Pomnikiem w Katowicach. Podczas uroczystości, nawiązując do brutalnej pacyfikacji z 16 grudnia 1981 roku, prezydent wyraził głęboki żal, że osoby odpowiedzialne za wydanie rozkazów – z Wojciechem Jaruzelskim i Czesławem Kiszczakiem na czele – nigdy nie poniosły odpowiedzialności.

Tragiczne wydarzenia grudnia 1981 r.

Pacyfikacja kopalni Wujek była największą tragedią stanu wojennego. W odpowiedzi na strajk przeciw wprowadzeniu stanu wojennego komunistyczne władze wysłały przeciw górnikom ponad 2 tys. funkcjonariuszy ZOMO, milicji i wojska. Użyto 22 czołgów i 44 transporterów opancerzonych. W stronę strajkujących oddano strzały. Dziewięciu górników straciło życie, a 23 zostało rannych. Najmłodsza z ofiar miała zaledwie 19 lat.

Prezydent przypomniał, że dzień wcześniej, 15 grudnia, milicja otworzyła ogień również w kopalni Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju, raniąc czterech górników.

„To była zdrada”

W przemówieniu prezydent Duda nazwał sprawców tamtych wydarzeń „zdrajcami” i „bandytami”. Skrytykował brak rozliczenia komunistycznych przywódców przez III RP, podkreślając, że choć członkowie plutonu specjalnego ZOMO zostali ukarani, stało się to po wielu latach i procesach pełnych kompromitacji postkomunistycznego wymiaru sprawiedliwości.

„To kompromitacja tej III Rzeczypospolitej, że osoby wydające rozkazy nie zostały ukarane, a niektórzy z nich byli chowani z honorami” – mówił prezydent.

Pamięć o bohaterach

Prezydent podkreślił, że przelana krew górników nie poszła na marne. „To dzięki nim możemy dziś żyć w wolnej Polsce” – powiedział. Zaapelował o pielęgnowanie pamięci o ofiarach i bohaterach tamtych wydarzeń.

„Cześć i chwała bohaterom, wieczna pamięć poległym górnikom kopalni Wujek i wszystkim ofiarom stanu wojennego” – zakończył prezydent.

Obchody rocznicowe

Główne uroczystości rocznicowe odbędą się 16 grudnia w Katowicach. Rozpoczną je msza święta, apel pamięci i składanie wieńców pod Krzyżem-Pomnikiem. Tradycyjnie odbędzie się również Bieg Dziewięciu Górników, upamiętniający ofiary pacyfikacji, w którym udział weźmie blisko tysiąc uczestników. W Katowicach o godzinie 11:00 zawyją syreny alarmowe, w ramach akcji „Zatrzymać miasto”.

Tło wydarzeń

Strajk w kopalni Wujek rozpoczął się 14 grudnia 1981 r. w reakcji na internowanie przewodniczącego zakładowej komisji NSZZ „Solidarność” Jana Ludwiczaka oraz innych działaczy. Górnicy domagali się również odwołania stanu wojennego i przestrzegania wcześniejszych porozumień.

16 grudnia strajk został brutalnie zdławiony. Zginęło dziewięciu górników: Józef Czekalski, Krzysztof Giza, Ryszard Gzik, Bogusław Kopczak, Zenon Zając, Zbigniew Wilk, Andrzej Pełka, Jan Stawisiński i Joachim Gnida.

Pacyfikacja kopalni Wujek do dziś pozostaje jednym z najtragiczniejszych symboli stanu wojennego i represji komunistycznego reżimu.

Fot. PAP